W przeszłości na wsi nazywany był dziadem ze względu na kwiaty, które jak rzepy przyczepiają się do odzieży. Ignorant powie, że roślina występująca powszechnie w klimacie umiarkowanym, a w Polsce na terenach nizinnych jest zwykłym chwastem. To błąd! Łopian znalazł szerokie zastosowanie w zielarstwie i przemyśle kosmetycznym. Na co pomaga korzeń łopianu i jego liście? Jeśli będziesz wiedzieć, kiedy zbierać korzeń łopianu i jak on wygląda, możesz pozbyć się problemów skórnych i żołądkowych.
Łopian to dwuletnia roślina zaliczana do rodziny astrowatych. Rośnie dziko, choć bywa uprawiana w przydomowych ogródkach. Od wieków szeroko wykorzystywany w medycynie ludowej. W Europie w średniowieczu stosowany był do celów spożywczych, a obecnie popularny jest w Chinach, Korei i Japonii jako składnik sałatek warzywnych.
Jak wygląda korzeń łopianu?
Roślina wyróżnia się sztywną i silnie rozgałęzioną łodygą, która osiąga wysokość do 1,5-2 m. Równie duże są liście łopianu z sercowato-jajowatym gęstym owłosieniem na spodniej stronie, które wyrastają do ok. 50-50 cm długości i 15-20 cm szerokości. Jego kwiatostan tworzą charakterystyczne kuliste koszyczki z haczykowatymi łuskami o różowoczerwonym zabarwieniu. Purpurowe kwiaty łopianu zwane rzepami służą dzieciom do zabawy.
Łopian kwitnie od lipca do sierpnia. Gatunek posiada gruby korzeń palowy z licznymi rozgałęzieniami, który jest głównym surowcem wykorzystywanym w medycynie naturalnej. Korzeń łopianu osiąga długość pół metra i ok. 3 cm średnicy. Ma kolor biały lub szarawy, w smaku słodko-gorzki. Kiedy zbierać korzeń łopianu, aby uzyskać jego czarodziejską moc?
Zielarze podpowiadają, żeby robić to wczesną wiosną przed kwitnieniem lub późną jesienią po pierwszych przymrozkach, kiedy liście zaczynają więdnąć.
Jak suszyć korzeń łopianu?
Roślinę można wykorzystywać na świeżo lub po ususzeniu w temperaturze do 50 st. C. Najlepiej zbierać duże korzenie łopianu jednorocznego, gdyż są soczyste i mięsiste, a w drugim roku stają się szorstkie i zdaniem specjalistów nie mają dużej mocy leczniczej. Przed suszeniem trzeba usunąć mięsistą część korzenia i oczyścić szczotką z resztek ziemi.
Korzeń kroimy na małe kawałki i suszymy na powietrzu po rozłożeniu na naturalnej tkaninie. Można powiesić na sznurku albo na strychu, w pobliżu kaloryfera. Innym sposobem jest suszenie korzeni w piekarniku. Prawidłowo wysuszone korzenie dobrze się łamią, mają delikatny aromat i słodkawy smak. Można je przechowywać nawet dwa lata w szklanych pojemnikach z przykryciem.
Korzeń łopianu – na co pomaga?
Korzeń łopianu posiada wiele cennych związków leczniczych, zawiera witaminy oraz sole mineralne. Czasami w celach medycznych wykorzystywane są liście łopianu. Jako roślina o działaniu metabolicznym stosowany jest w leczeniu zaburzeń przemiany materii oraz wspomagająco przy stanach zapalnych dolnych dróg moczowych. Wpływa na zwiększenie wydzielania soku żołądkowego, żółci oraz wspomaga wydzielanie enzymów trawiennych.
Łopian stosowany jest w terapii cukrzycy, łagodzi bóle reumatyczne, działa napotnie, dlatego korzystają z niego osoby, które chcą szybko pozbyć się toksyn z organizmu. Picie soku z łopianu wzmaga wydzielanie moczu, dlatego spożywanie łopianu polecane jest w terapiach oczyszczających organizm. Wyciąg z korzenia posiada właściwości przeciwgrzybicze oraz przeciwbakteryjne. Tradycyjnie leczy się nim trądzik, łojotok czy owrzodzenia.
Korzeń łopianu – jak parzyć?
Aby przygotować leczniczą herbatkę, należy 2-3 łyżki rozdrobnionego korzenia wsypać do garnka, zalać dwoma szklankami ciepłej wody, doprowadzić do wrzenia, a następnie gotować pod przykryciem przez trzy minuty. Gotowy napar odstawiamy na 15 minut i przecedzamy. Pijemy pół szklanki 2-3 razy dziennie po jedzeniu w przypadku dolegliwości trawiennych.
Ten sam odwar można po przestudzeniu wykorzystać do płukania włosów, okładów, przemywania skóry lub jako dodatek do kąpieli leczniczej. Preparaty z łopianem polecane są na zmarszczki i zwiotczenie skóry. Jego stosowanie w formie płukanki pomaga odżywić skórę głowy, wyeliminować łupież, przyspieszyć porost włosów oraz zahamować ich wypadanie.
Korzeń łopianu – jak stosować?
W kosmetyce łopian stosuje się do pielęgnacji włosów suchych, bez połysku, z tendencją do wypadania i rozdwajania się. Oczyszczającym odwarem przemywa się tłustą skórę twarzy, na której widoczne są wypryski oraz zmiany zapalne. Coraz bardziej popularny jest olejek z korzenia łopianu, który stosowany regularnie nadaje włosom gładkość oraz połysk.
Olej z korzenia łopianu – jak zrobić?
Olej można przygotować w warunkach domowych. W tym celu należy oczyszczony i pokrojony korzeń łopianu umieścić w słoiku i zalać np. oliwą, aby całkowicie pokryła surowiec. Słoik zakręcić i odstawić w ciepłe, ciemne miejsce, od czasu do czasu mieszając. Po ok. 4-6 tygodniach należy macerat przelać do ciemnej butelki i przechowywać w lodówce. Można go stosować jako wcierkę do włosów, np. przed każdym myciem, pozostawiając na minimum 30 minut na głowie.
Korzeń łopianu – przeciwwskazania
Nie odnotowano przypadków kiedy stosowanie łopianu kończyło się poważnymi powikłaniami. Spożywania ekstraktów nie zaleca się osobom uczulonym na rośliny z rodziny astrowatych, kobietom w ciąży i karmiącym piersią, dzieciom i młodzieży poniżej 18. roku życia. Ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki o działaniu przeciwcukrzycowym lub przeciwzakrzepowym.
Korzeń łopianu – gdzie kupić?
Preparaty z korzenia łopianu można kupić w sklepach internetowych, stacjonarnych sklepach zielarskich oraz aptekach.
