Na rynkach światowych dostępnych jest wiele gatunków herbat, które cenią prawdziwi miłośnicy tego naparu. Herbata czarna, zielona, czerwona czy biała – wszystkie mają miliony smakoszy, którzy gotowi są oddać prawą rękę w obronie swojego ulubionego naparu. Dlatego trudno powiedzieć, jak skończyłaby się konfrontacja zwolenników pu-erh i oolong, gdyby do nie doszło. Jedno jest pewne: obie strony mają wiele racji!
Herbata jest drugim tuż po wodzie najpopularniejszym napojem na świecie, a jej produkcja ciągle wzrasta. Podaje się ją jako czysty napar, a niektóre z mlekiem i cukrem, miesza z przyprawami, płatkami kwiatów oraz owocami. Wszystkie łączy jedno: to esencja płynąca prosto z natury.
Na co jest herbata oolong?
Podobnie jak inne gatunki herbat, oolong zwana ulungiem, herbatą niebieską, turkusową, szmaragdową i smoczą jest pozyskiwany z liści i pąków wiecznie zielonego krzewu Camellia sinensis. Liście po zbiorach poddaje się więdnięciu i wytrząsaniu, a po kilkukrotnym powtórzeniu tych procesów przeprowadza się ich częściową fermentację.
Oolong pochodzi głównie Chin. Jest bogaty w witaminy A, C, E, B1, B2 i K oraz minerały, w tym magnez, cynk, wapń, fosfor i selen. Podobnie jak inne herbaty, ma wspaniałe właściwości antyoksydacyjne. Wyróżnia się dwie główne odmiany: ciemne liście, które podlegają wyższej oksydacji przypominają smakiem czerwone wino, a jasne wyróżniają kwiatowo-owocowe nuty. Obydwie odmiany zawierają zdecydowanie mniej kofeiny niż inne odmiany herbat, przez co są idealnym napojem na wieczorne uciszenie.
Herbata oolong neutralizuje wolne rodniki i hamuje niekorzystne procesy utleniania, a przez to zapobiega uszkodzeniom komórek i tkanek, spowalnia rozwój chorób układu sercowo-naczyniowego, nowotworów oraz innych chorób cywilizacyjnych: nadciśnienia, cukrzycy, choroby Alzheimera, Parkinsona. Zawiera fluor, dlatego działa przeciwpróchniczo. Reguluje poziom cukru, świetnie wpływa na skórę i kości oraz florę bakteryjną w jelicie grubym. Badania wskazują, że może wspomagać proces odchudzania, gdyż pobudza procesy przemiany materii.
Czy pu-erh to to samo co oolong?
Herbaty czerwone (pu-erh) i oolong uzyskiwane są przez niepełną fermentację zielonych listków, którą w przypadku herbaty czerwonej pu-erh przerywa się, gdy końce listków stają się czerwono-brązowe. Herbaty pu-erh i oolong są zoksydowane w granicach 20-90 proc. Pu-erh zawiera wiele szczawianów, dlatego nie należy pić jej zbyt dużo, gdyż może zaburzać pracę nerek.
W przypadku pu-erh listki herbaty są po zbiorze poddane automatycznej oksydacji, która jest zatrzymana w temperaturze ok. 65 st. C. Następnie listki są spłaszczanie, zwijane w kulki mechanicznie lub ręcznie, po czym ponownym suszone. W takiej formie pozostawia się je na dłuższy czas (rok, dwa lub nawet kilkanaście lat), by naturalnie dojrzały jako shengi (surowe pu-erh) lub poddaje się je procesowi wo dui (wymuszonego dojrzewania), w wyniku którego uzyskuje się shu pu-erh.
Proces wo dui polega na zebraniu listków w kopce i przykryciu ich na określony czas w wilgoci i podwyższonej temperaturze, co prowadzi do ich szybszego postarzenia. W procesie postarzania, który może trwać nawet do dwóch miesięcy, wykorzystywane są grzyby lub drożdże. Proces fermentacji nadaje herbacie pu-erh ziemisty smak i lekko piwniczny zapach.
Czym jest herbata pu-erh?
Uprawiana od około 4000 lat pu-erh pochodzi z chińskiej prowincji Yunnan (czerwone herbaty z innych prowincji nie mogą używać tej nazwy). To idealny wybór dla osób, które mają kłopoty z trawieniem oraz zmagają się z nadwagą. Obecne w herbacie polifenole wpływają na regulację wydzielania żółci oraz enzymów trawiennych, które wpływają na metabolizm. Zmniejszają otłuszczenie narządów wewnętrznych oraz niwelują powstawanie nowej tkanki tłuszczowej.
Napój ma wpływ na tzw. zły cholesterol, obniżając jego poziom w organizmie. Pu-erh działa antyoksydacyjnie, zwalczając wolne rodniki i chroniąc komórki przed zbyt wczesnym starzeniem się. Oczyszcza organizm z toksyn. Obecność kwasu GABA redukuje poziom stresu, działa uspokajająco, chroni układ nerwowy oraz wpływa na wydzielanie melatoniny. Herbata działa wspomagająco na koncentrację, pamięć, a nawet na zęby, gdyż zawiera fluor.
Czym różni się herbata rooibos od pu-erh?
Rooibos nazywana jest czerwoną herbatą, lecz w rzeczywistości herbatą nie jest. Liście pozyskuje się z czerwonokrzewu, który rośnie w górach Cederberg (pasmo górskie oraz rezerwat przyrody znajdujący się ok. 300 km od Kapsztadu) i pomimo wielu prób nie udało się go wyhodować nigdzie indziej na świecie.
Podobnie jak herbatę, rooibos można poddać fermentacji. W tym celu zwilżone listki usypuje się w 20-centymetrowe kupki i pozostawia na kilka dni w ciepłym miejscu. W tym czasie rooibos zmienia kolor na czerwono-brązowy. Liście suszy się następnie na słońcu do uzyskania wilgotności na poziomie 10 proc., przez co zachowują oliwkowozielony kolor. Tak powstaje zielona odmiana rooibosa.
Herbata rooibos zawiera bardzo wiele różnych minerałów. Przede wszystkim magnez, który odpowiada za zdrowy układ nerwowy, a także wapń i mangan, które przyczyniają się do wzmocnienia kości i zębów. Jest bogatym źródłem cynku, który jest konieczny dla prawidłowego metabolizmu, a przez to odchudzania. Pomaga obniżać poziom kortyzolu nazywanego hormonem stresu, a substancje antyhistaminowe w rooibosie są pomocne w walce z alergiami.
Roślina stosowana w kosmetyce i dermatologii ma właściwości przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne, przeciwzapalne. Preparaty, w których składzie znajduje się ten rodzaj herbaty stosowane są do leczenia trądziku, egzemy oraz poparzeń słonecznych. Radzą sobie również skutecznie z łuszczycą i nawracającą opryszczką.
