Przypomina jodełkę i jest powszechnie uznawana za chwast. Występuje w Europie, Ameryce Północnej, północnej części Afryki czy niektórych obszarach Azji, również w Polsce. Tymczasem to jedna z najstarszych roślin na świecie, która od dawna jest wykorzystywana w medycynie naturalnej ze względu na szerokie właściwości prozdrowotne. Skrzyp polny, bo o nim mowa, znalazł zastosowanie w ziołolecznictwie i kosmetologii. Tabletki, napary czy szampony ze skrzypem poprawiają kondycję organizmu oraz pomagają dbać o urodę.
Na terenie Polski skrzyp polny spotykany jest prawie wszędzie. Rośnie na wilgotnych łąkach, polach, przydrożach, skarpach czy nasypach kolejowych. Niewtajemniczeni uważają go za chwast, ale to poważny błąd. Nigdy nie lekceważcie skrzypu polnego!
Skrzyp polny gdzie rośnie
Ojczyzną skrzypu polnego jest strefa umiarkowania półkuli północnej. To żyjąca skamielina, ostatni potomek pterydofitów. Ok. 400 mln lat temu skrzypy były drzewami osiągającymi wysokość nawet 30 m. Z resztek tych lasów powstał węgiel kamienny. Rośliny nie wydają kwiatów i owoców. Główną drogą rozmnażania się skrzypu jest podziemne kłącze. Ten szczególny sposób rozmnażania uchronił je przed wymarciem.
Skrzyp polny można spotkać w wielu miejscach. Rośnie na terenach uprawnych i w przydomowych ogrodach, na ugorach, a nawet na wysypiskach. Szczególnie chętnie tam, gdzie człowiek doprowadził do niemal całkowitego zniszczenia flory, np. w opuszczonych domach czy ruinach. Szczególnie rzadko zagląda na łąki. Pojawienie się skrzypu może oznaczać wzrost wilgotności w głębszych partiach gleby. Bardzo rozbudowana sieć korzeni sprawia, że w krótkim czasie roślina może rozprzestrzenić się na sporym areale.
Skrzyp polny kiedy zbierać
Roślina ma bardzo charakterystyczny wygląd. Wczesną wiosną z licznych kłączy rosnących głęboko w ziemi wyrastają krótkie pędy zarodnikowe o brunatnym kolorze, na szczycie których znajdują się kłoski przypominające szyszkę. W połowie wiosny pojawiają się zielone pędy płonne dorastające do 40 cm wysokości, które wyglądem przypominają jodełkę. Łodyga skrzypu polnego w przekroju jest pusta i żebrowana.
Choć skrzyp polny możemy spotkać niemal przez cały rok, to najwięcej cennych dla zdrowia składników zawiera w określonym momencie. Pędy skrzypu zbiera się od kwietnia do czerwca, gdyż właśnie wtedy roślina ma najwięcej związków aktywnych biologicznie, takich jak krzemionka, sole mineralne, flawonoidy czy saponiny. W tym okresie skrzyp pokryty jest jeszcze młodymi, soczystymi pędami, które są najcenniejsze pod względem wartości zdrowotnych.
Zbieranie skrzypu polnego powinno odbywać się o określonej porze dnia. Najlepiej wkrótce po wschodzie słońca, gdy roślina jest jeszcze nawilżona rosą, co wpływa na zwiększenie zawartości cennych składników. Najwięcej jest ich w dni chłodne i wilgotne, dlatego takie warunki są korzystne dla zbieraczy. Według innych źródeł, za najbardziej wartościowy surowiec uważa się ziele skrzypu zebrane na przełomie lipca i sierpnia w pogodne, suche dni, gdy poranna rosa już obeschła.
Niewątpliwie jednak zbiór powinien odbywać się z dala od ruchliwych dróg i źródeł zanieczyszczeń. Skrzyp jest rośliną gromadzącą metale ciężkie, stąd zaleca się zbierać skrzyp polny z dala od miejskiego zgiełku. Podczas zbierania należy używać rękawiczek i nożyczek, aby nie uszkodzić rośliny. Odcinamy tylko młode, zielone pędy i liście, unikając żółtych stawów. Po zbiorze skrzyp należy szybko przystąpić do suszenia, aby zachować jak najwięcej cennych składników. Roślinę suszy się w przewiewnym, zacienionym pomieszczeniu w temperaturze nie wyższej niż 40 st. C.
Skrzyp polny – jak parzyć
Najprostszym sposobem na wykorzystanie tej rośliny w celach zdrowotnych jest herbata, czyli napar ze skrzypu polnego. Wystarczy, że łyżkę suszu z pędów skrzypu zalejemy wrzątkiem i zagotujemy na wolnym ogniu przez około 10-15 minut, a następnie przecedzimy. Można też przyrządzić mocniejszy wywar – zagotować przez 20 minut skrzyp zalany wodą (w proporcji dwie szklanki wody na dwie łyżki suszu) i odstawić na noc.
Zarówno napar, jak i wywar ze skrzypu polnego nadaje się nie tylko do picia, ale także do przemywania cery lub włosów. Roślina znajduje szerokie zastosowanie w kosmetyce. Doskonale sprawdza się jako składnik preparatów do oczyszczania skóry skłonnej do trądziku, zmęczonej lub starzejącej się. Ujędrnia skórę i dodaje jej blasku. Dodawany jest również do płynów do kąpieli, w szamponach i płukankach na włosy.
Skrzyp polny na co pomaga
Dzięki bogactwu witamin i minerałów skrzyp polny można stosować przy wielu dolegliwościach. Dzięki wysokiej zawartości flawonoidów jest polecany osobom z dną moczanową. Często sprawdza się jako środek wspomagający leczenie schorzeń dróg moczowych, kamicy moczowej, gośćca czy skazy moczanowej.
Roślina działa rozkurczowo na drogi żółciowe i uszczelnia ściany naczyń krwionośnych. Poleca się ją kobietom zmagającym się z obfitymi miesiączkami oraz osobom cierpiącym na żylaki odbytu czy wrzody żołądka i dwunastnicy. Skrzyp uzupełnia niedobór mikroelementów, usprawnia pracę wątroby i działa odtruwająco, jest pomocny przy nerwobólach i bólach artretycznych, wspiera stan tkanki łącznej i kości, pomaga zapobiegać miażdżycy, obniża ciśnienie krwi.
Troszczy się o naszą urodę, korzystnie wpływając na kondycję skóry, włosów i paznokci. Skrzyp wspiera walkę z wypadaniem włosów, ich przetłuszczaniem się, łupieżem czy rozdwajaniem. Napar ze skrzypu można wcierać w skórę głowy, co pozwoli pobudzić cebulki do pracy i przyspieszyć porost włosów. Skrzyp polny to również remedium na problemy z nadmierną potliwością stóp.
