Herbat jest na rynku wielki wybór. Od zielonych po czerwone, żółte, białe i czarne. Każda ma swój kolor, zapach, smak i właściwości. Trzeba jednak umieć wybrać herbatę dobrej jakości. Tradycyjnie dużą popularnością w Japonii oraz rosnącą na świecie cieszy się kukicha, która produkowana jest z liści zielonej herbaty zbieranych razem z gałązkami. Jeśli lubicie eksperymentować, sprawdźcie kukichę. To gatunek polecany na uspokojenie i dobry na upał.
Herbata jest od tysięcy lat ceniona z powodu swoich właściwości zdrowotnych. Jej orzeźwiający, niepowtarzalny smak i aromat poznano już około 5 tys. lat temu. Chińska legenda głosi, że w 2737 roku p.n.e. cesarz Shennong wynalazł sztukę parzenia herbaty i wkrótce ten napój stał się sławny i uwielbiany w Chinach oraz Japonii.
Japońska herbata
Już w XV wieku w Japonii powstawały specjalne szkoły herbaciane, gdzie mistrzowie fachu szkolili uczniów nie tylko jak prawidłowo parzyć herbatę, ale także jak rozpoznać gatunek na podstawie smaku naparu. Obsesja Japończyków na temat herbaty widoczna jest do dzisiaj. W sklepach i cukierniach królują herbaciane napoje, ciasta, czekolady, batoniki, żelki, a nawet chipsy o smaku herbaty.
Napojem narodowym Japończyków jest zielona herbata, a niektóre jej gatunki uznawane są za luksusowe. Najwięcej plantacji zielonej herbaty znajduje się na wyspach Honsiu i Kiusiu oraz w rejonie Shizuoka, Kyoto, Kagoshima, Nagasaki oraz Fukuoka. Zbiory najczęściej przeprowadzane są mechanicznie, ale najlepsze japońskie herbaty jak matcha, gyokuro czy shincha zbierane są ręcznie. Najlepszą jakość mają herbaty uzyskiwane ze zbiorów odbywających się na przełomie kwietnia i maja.
W Japonii dostępnych jest wiele rodzajów herbat, a każdy cechuje się unikalnym sposobem produkcji. Jedną z flagowych japońskich herbat jest matcha, popularna wśród miłośników zdrowego odżywiania. Ma formę drobno zmielonego proszku, nietypową dla Polaków przyzwyczajonych do granulek i torebek. Produkuje się ją z liści tencha zacienianych przez 20-30 dni przed zbiorami.
Codzienne picie
Zielona herbata jest bogata w witaminy A, C, E oraz z grupy B, które korzystnie wpływają na nasz system immunologiczny, dzięki czemu organizm może lepiej bronić się przed infekcjami i bakteriami. Katechiny znajdujące się w zielonej herbacie wpływają na przyspieszenie przemiany materii, dlatego jest ona polecana osobom, które chcą zgubić zbędne kilogramy. Dzięki właściwościom detoksykacyjnym zielona herbata wspomaga pracę wątroby i nerek.
Japończycy przy każdej okazji pijący zieloną herbatę zdają sobie sprawę, że usprawnia ona wiele funkcji organizmu i wspiera wydzielanie naturalnych substancji w naszym ciele. Nie mniej ważny jest rytuał parzenia herbaty, który daje chwilę wytchnienia i relaksu, gdy człowiek zatrzymuje się w pędzie obowiązków, by zaparzyć swój napar, a następnie medytując, wypić filiżankę herbaty.
Herbata z patyczków
Tradycyjnie dużą popularnością w Japonii oraz rosnącą na świecie cieszy się kukicha, która produkowana jest z liści zielonej herbaty zbieranych razem z gałązkami, gdzie kofeiny jest bardzo mało. Kukicha traktowana jest czasem jako alternatywa herbaty, gdyż jako niskoteinowa polecana jest osobom unikającym kofeiny.
Podobnie, jak pozostałe rodzaje zielonej herbaty, kryje w sobie wiele witamin i minerałów oraz antyoksydantów. Dlatego korzystnie wpływa na nasze zdrowie – wspiera pracę układu krwionośnego i odpornościowego, działa przeciwzapalnie. Zawiera L-teaninę, aminokwas działający uspokajająco, poprawiający koncentrację i funkcje poznawcze, który doskonale relaksuje i poprawia pamięć. Kukicha jest polecana w diecie makrobiotycznej jako napój odkwaszający i bogaty w wapń. Mogą ją pić dzieci, kobiety w ciąży oraz osoby starsze.
Herbata kukicha posiada unikalny smak orzechowy, który zdaniem ekspertów jest umami. Nie jest ani słodka, ani słona, ani kwaśna, ani gorzka. Unami to piąty smak równomiernie rozchodzący się po całym języku, do każdego jego zakamarka. Pozostaje na nim znacznie dłużej niż podstawowe smaki. Dlatego po wypiciu kukichy przez jakiś czas jeszcze czujemy jej intensywny posmak.
Umami oznacza w dosłownym tłumaczeniu z języka japońskiego „esencję pyszności” – coś rozkosznego, intensywnego, wspaniałego, głębokiego i długiego. Smak występuje w produktach wysokobiałkowych, m.in. w mięsie, owocach morza czy winogronach ze względu na wysoką zawartość glutaminianu. Jego duże ilości znajdują się również w produktach o średniej i długiej fermentacji, np. w serach pleśniowych. Bogata w glutaminian jest także zielona herbata (suszona zawiera 220–670 mg glutaminianu na 100 g).
Zaparzanie
Smak umami jest bardzo trudny do zdefiniowania, niemal nieuchwytny, choć jego odczuwanie trwa o wiele dłużej niż pozostałych smaków podstawowych. Herbata kukicha posiadająca żółto-zieloną barwę jest przy tym bardzo aromatyczna. Doskonale smakuje na gorąco, jak i na zimno, gdyż skutecznie gasi pragnienie.
Aby zaparzyć kukichę, wystarczy podgrzać filiżankę lub kubek, umieścić wewnątrz łyżeczkę herbaty, a następnie zalać susz filtrowaną wodą o temperaturze 90-100 st. C. Parzyć pod przykryciem przez ok. 1,5-2 minut. W razie przedłużenia procesu parzenia będzie w niej wyczuwalna gorycz. Ze względu na to, że kukichę można zalewać wodą o wysokiej temperaturze, nie wymaga tak dużej uwagi, jak np. sencha, dlatego jest to popularna herbata codzienna w Japonii.
Kukicha świetnie nadaje się również do parzenia na zimno metodą cold brew, czyli w długiej maceracji w zimnej wodzie, najczęściej w lodówce. Taki sposób przygotowania daje bardzo orzeźwiający napój o łagodnym, lekko cytrusowym smaku idealnym na ciepłe dni.
