Zielona herbata – właściwości i sposób parzenia

Filiżanka ze spodeczkiem z chińskiej porcelany pełna zielonej herbaty

Zielona herbata nie jest osobnym gatunkiem herbaty. Wszystkie herbaciane liście pochodzą z tej samej rośliny – Camellia sinensis. Różnice między poszczególnymi rodzajami herbat wynikają głównie z różnych metod przetwarzania liści po zebraniu. Najlepsze zielone herbaty powstają z młodych liści i pąków, które zbiera się wczesną wiosną. Liście są poddawane obróbce termicznej, najczęściej parzeniu lub opiekaniu, aby zatrzymać proces utleniania. Dzięki temu zachowują one naturalny kolor i wiele składników odżywczych. Wbrew swojej nazwie napar z zielonej herbaty ma żółtawą barwę, charakterystyczny lekko gorzkawy smak, a jeśli jest naprawdę dobrej jakości, mieszają się w nim nuty zapachowe warzyw, owoców i traw.

Właściwości zielonej herbaty

Zielona herbata słynie z licznych właściwości zdrowotnych i korzyści dla organizmu. Jest ona doskonałym źródłem antyoksydantów, takich jak katechiny, które pomagają w neutralizacji szkodliwych wolnych rodników w organizmie, czyli w zapobieganiu tzw. stresowi oksydacyjnemu. Katechiny wraz z kofeiną przyspieszają tempo przemiany materii, co wpływa na utratę wagi i kontrolę masy ciała.

Równie cenne są takie właściwości zielonej herbaty, jak:

  • Poprawa funkcji mózgu: kofeina poprawia koncentrację i funkcje poznawcze, wpływa pozytywnie na stymulację układu nerwowego.
  • Wspieranie układu sercowo-naczyniowego: zielona herbata może wpłynąć na obniżenie poziomu cholesterolu LDL, co przekłada się na poprawę zdrowia serca i naczyń krwionośnych.
  • Wspomaganie układu odpornościowego: antyoksydanty i witamina C zawarte w zielonej herbacie mogą wspomagać układ odpornościowy organizmu, wspierając go w walce z infekcjami i chorobami.
  • Pomoc w utrzymaniu zdrowia jamy ustnej: herbaciane katechiny działają przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo, a polifenole – przeciwzapalnie, co pomaga zapobiegać infekcjom jamy ustnej i utrzymać zdrowie zębów i dziąseł.
  • Możliwe działanie przeciwnowotworowe: w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach wykazano, że katechiny mogą mieć też działanie przeciwnowotworowe – badania nad wpływem zielonej herbaty na nowotwory u ludzi ciągle są w toku.
  • Możliwa pomoc w regulacji poziomu cukru: niektóre badania sugerują, że zielona herbata może pomagać w regulacji poziomu cukru we krwi, co może być korzystne dla osób z cukrzycą lub ryzykiem cukrzycy typu 2.

Warto mieć świadomość, że zawartość dobroczynnych składników może się różnić w zależności od jakości zielonej herbaty oraz sposobu jej przygotowania.

Jak parzyć zieloną herbatę?

Podczas parzenia zielonej herbaty kluczowe są trzy zmienne: temperatura wody, czas parzenia oraz ilość liści.

Rytuał parzenia zielonej herbaty, na stole widoczne akcesoria: filiżanka, dzbanek, z imbryka nalewana jest woda

Temperatura wody: woda do parzenia zielonej herbaty powinna mieć temperaturę około 70–85°C. Należy jednak wiedzieć, że w przypadku niektórych jakościowych herbat japońskich, np. gyokuro, wskazana jest temperatura niższa – 50–60°C. Z kolei kukicha czy bancha dobrze zniosą parzenie w temperaturze 90°C, a hōjicha, podobnie jak czarna herbata, może być potraktowana wrzątkiem. Herbaty chińskie zwykle parzy się wodą o temperaturze ok. 85°C.

Czas parzenia: podobnie jak w przypadku temperatury wody, czas parzenia zależy bezpośrednio od gatunku herbaty. Najdelikatniejsze odmiany japońskie, które nadają się do kilkukrotnego parzenia, w pierwszym parzeniu traktujemy wodą przez 60 sekund, w drugim przez 20, a w trzecim przez 45. Z kolei w przypadku herbat chińskich trzymamy się zasady, że kolejne parzenia – a może ich być nawet 5 – wydłuża się o 30–60 sekund. Jeśli mamy herbatę naprawdę wysokiej jakości, każde kolejne parzenie wydobywa z niej inne smaki i aromaty oraz zmniejsza zawartość kofeiny. Aby uniknąć nadmiernego wydobycia garbników i gorzkiego smaku, nie należy pozostawiać liści herbaty w wodzie po zakończeniu parzenia.

Ilość liści: sugerujemy stosowanie proporcji 1 gram liści na każde 50 mililitrów wody przy przygotowywaniu herbat chińskich, koreańskich i wietnamskich. W przypadku japońskiej herbaty sencha idealna proporcja wynosi 1 gram liści na 30–40 mililitrów wody.

Akcesoria do parzenia zielonej herbaty

Jednym z najbardziej użytecznych akcesoriów do parzenia zielonej herbaty będzie czajnik elektryczny z możliwością ustawienia temperatury. Pozwala on na dokładne dostosowanie temperatury do rodzaju herbaty. Te nowoczesne urządzenia mają aż cztery ustawienia temperatury: 70, 80, 90 i 100 stopni. Jeśli nie mamy czajnika z regulacją temperatury wody, konieczny będzie zakup termometru kuchennego, który umożliwi monitorowanie temperatury wody przed zalaniem liści herbaty.

Warto zakupić także dwa dzbanki: z sitkiem i bez niego. Ten drugi zapewnia liściom przestrzeń do rozwinięcia się, ale po zaparzeniu trzeba przelać napar od razu do filiżanek lub innego naczynia, aby zachować właściwe walory smakowe i uniknąć nadmiaru goryczy.

Amatorzy zielonej herbaty często przygotowują napar, wykorzystując różnego rodzaju zaparzacze – kule, koszyczki czy inne formy zawieszane na kubku bądź wkładane bezpośrednio do niego.

Równie popularne jest parzenie zielonych liści w urządzeniu typu french press, które choć przeznaczone do robienia kawy, równie dobrze sprawdza się w przypadku herbat liściastych.

Zestaw do zaparzania zielonej herbaty, ceramiczny imbryk, dwie miseczki i filiżanka pełna naparu

Z czym pić zieloną herbatę?

Zieloną herbatę najczęściej pija się bez żadnych dodatków, aby cieszyć się jej charakterystycznym smakiem i aromatem. Jeśli przeszkadza nam gorycz zielonego naparu, można do niego dodać odrobinę miodu, sok owocowy albo plasterek świeżej cytryny. W niektórych kuchniach azjatyckich zieloną herbatę wzbogaca się startym lub pokrojonym w kostkę imbirem.

Zielona herbata często jest składnikiem mieszanek, w których pojawiają się także liście mięty, kwiaty jaśminu czy kora cynamonu.

Dowiedz się więcej o sposobach parzenia zielonej herbaty >>


Artykuł partnera.