Kwiaty ślazu – malwy – zastosowanie i przeciwskazania

Kwiaty ślazu – malwy – zastosowanie i przeciwskazania

Ślaz dziki to przedstawiciel rodzaju roślin nazywanych malwami a ogólniej – rodziny ślazowców – Malvales. Należą do nich m.in.: kakaowiec, kola (jej nasiona są bogate w kofeinę), ketmia czyli hibiskus oraz bawełnica (bawełna). Rodzina ślazowców obejmuje 244 rodzaje roślin składające się z 4225 gatunków. Są to rośliny zielne, krzewy i drzewa, rosnące niemal we wszystkich strefach klimatycznych – w większości jednak w strefie tropikalnej.

Rodzaje i zastosowanie ślazu

 

Ślaz dziki (Malva sylvestris L.) nazywany jest czasami ślazem leśnym, gwarach ludowych mówi się na niego: ślazik, ślazówka, malwa dzika, guziczkowe ziele, ślaz zajęczy, kędzierzawiec. Dawniej spożywany był jako jarzyna – z młodych liści i pędów ślazu robiono zupę ziołową lub sałatki. Z suszonych liści parzono herbatki a kwiaty dodawano do surówek. Wzmianka o ślazie dzikim pojawiła się nawet w Biblii, w Księdze Hioba (6,6-7): „Czy miła potrawa bez soli, a ślaz czy w smaku przyjemny? Dotknąć się tego nie ważę, są niby chleb nieczysty”.

 

W Polsce rośnie dziko praktycznie na całym terenie -ch od nizin do niższych partii gór. Można spotkać go przy droga, na nieużytkach, brzegach rzek i miedzach. Uprawiany jest również jako roślina ozdobna, szczególnie ceniona w ogrodach naturalistycznych, przez to, że nie jest wymagający i ładnie prezentuje się na rabatach dzięki kwiatom o barwie białej przez niebieską do ciemnopurpurowej. Jego kwiaty są zapylane przed owady. Jest rośliną miododajną.

 

Kwiaty malwy – ślazu dzikiego – rodzaje i zastosowanie

 

Do celów leczniczych stosuje się przede wszystkim kwiaty ślazu dzikiego, które zbiera się od czerwca do sierpnia w okresie zakwitania, zrywając je delikatnie, ręcznie, bez szypułek. Suszy się je szybko, rozłożone cienką warstwą w cieniu i przewiewie, w temperaturze do 35 stopni C., tak aby zachować ich piękną niebieskofioletową barwę.

 

Biała, czarna malwa

 

Jako ciekawostkę warto tutaj dodać, że kwiaty ślazu używano niegdyś do barwienia wełny na kolor od niebieskofioletowego do granatowego oraz na kolor szary. Używano je także do nadawania czerwonopurpurowej barwy octu i wzmacniania barwy czerwonych win.

Do herbatek stosuje się również wysuszone liście ślazu dzikiego.

 

Właściwości lecznicze malwy – ślazu dzikiego

 

Dzięki naturalnie występującym w roślinie śluzom ślaz dziki pomaga w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, żołądka i jelit. Preparaty ze ślazu dzikiego łagodzą kaszel a w szczególności osłaniają błonę śluzową gardła – podrażnioną kaszlem. Stosowane są również jako środek łagodzący przy podrażnieniach i w nieżycie żołądka.

 

Tradycyjna medycyna ludowa zalecała ślaz dziki w leczeniu wielu dolegliwości, m.in.:

– w nieżytach dróg moczowych,

– w zaburzeniach trawienia,

– w zaparciach,

– biegunkach,

– w chorobie wrzodowej żołądka,

– w problemach z dwunastnicą,

– przy suchym kaszlu,

– w trudnościach w odkrztuszaniu,

– w łagodne schorzenia nieżytowych gardła i krtani,

– na rany i wrzody,

– do płukania jamy ustnej i gardła,

– do irygacji.

 

Ślaz dziki – roślina jest przede wszystkim surowcem śluzowym – jego zawartość w kwiatach wynosi od 0,5 do 6%. Preparaty ziołowe ze ślazu dzikiego zawierają również m.in. kwaśne, śluzowate polisacharydy, zasadniczo rozgałęzione galakturonormanany (glukoza, ramnoza, galaktoza, kwas glukuronowy) około 8% i od 15 do 17% soli mineralnych. Poza tym w liściach ślazu dzikiego występują niewielkie ilości garbników i flawonoidów (w tym siarczany flawonoidów), w kwiatach: antocyjanowe barwniki (glikozydy malwidyny i delfinidyny).

 

Napar i herbata z malwy – ślazu dzikiego

 

Przygotowanie naparu ze ślazu dzikiego:

Dwie łyżki kwiatów lub liści ślazu dzikiego zalewamy jedną szklanką wrzącej wody, następnie odstawiamy na 30 minut i  przecedzamy. Napar pijemy do sześciu razy na dobę po 100 ml.

 

Przygotowanie odwaru ze ślazu dzikiego:

Dwie łyżki suszu ślazowego gotujemy w 200 ml wody przez 5-8 minut.

 

Macerat ze ślazu dzikiego:

Cztery łyżki liści lub suszu kwiatowego ślazu zalewamy 200 ml letniej, przegotowanej wody. Odstawiamy pod przykryciem na 8 godzin, odcedzamy. Pijemy jak napar.

 

Powyższe preparaty ze ślazu dzikiego stosujemy wspomagająco leczenie grypy, anginy, przy przeziębieniu, zapaleniu oskrzeli, w stanach zapalnych błon śluzowych żołądka i jelit i przy zaparciach.

 

Preparat do płukania jamy ustnej ze ślazem dzikim:

Mieszamy po 50 g kwiatów ślazu, lipy, krwawnika i liści szałwii. Całość zalewamy szklanką wrzącej wody i parzymy pod przykryciem przez 15 min. Odstawiamy na 10 min i odcedzamy. Stosujemy do płukania jamy ustnej i gardła w stanach zapalnych błon śluzowych.

 

Regenerująca kąpiel ślazowa

Garść rozdrobnionych liści i kwiatów ślazu oraz 3 lub 4 łyżki kwiatów lipy (ewentualnie kwiatów krwawnika lub rumianku) zalać w garnku dwoma litrami wrzącej wody i pod przykryciem zostawić na godzinę. Następnie ogrzać do wrzenia (lecz nie gotować) i całość wraz z ziołami wlać do wanny. Temperatura kąpieli powinna wynosić od 36 do 38°C, czas od 10 do 20 minut. Kąpiel działa regenerujące na skórę, przeciwzapalnie i przeciwświądowo.

 

[Głosów:0    Średnia:0/5]